Feeds:
Anotacións
Comentarios

Eu son un tránsfuga: deixo de ser montañeiro e fágome ecoloxista radical.
Unhas pequenas notas entorno á noticia da moción de censura no pobo ourensán de A Veiga. Tres ou catro persoas, que ostentan unha representación municipal no concello por medio da figura de concelleiros, son os que decidirán quen será o novo alcalde de ese pobo, agora este, mañá outro. Este para fora …e a razón que dan é que o actual alcalde era “un ecoloxista radical”. Tomo a noticia un pouco a broma, xa que non ten outra explicación. Eu, que ando e disfruto con ese municipio e inverto a meirande parte do meu ocio nel, e do que sigo a dicir que é o mais lindo –non atopo máis adxectivos para definilo- de toda a xeografía galega, non saio do meu asombro.
Como montañeiro, e agora declarado ecoloxista radical, póñome do lado de Fernando Fernández, por que comparto as súas ideas sobre A Veiga, por que sei que loita pola defensa do seu municipio, dos montes de Trevinca, pola central de biomasa, polo desenrolo dos seus veciños. Apostou, e penso que con acerto, pola defensa da natureza como argumento principal en torno o cal xirase un novo desenrolo sostible para A Veiga. Mágoa que o camiño estivese cheo de pedras: un goberno bipartito (PSOE-BNG) con medo a tomar decisións que levasen a Trevinca á declaración de Parque Natural; unha herdanza envelenada de anteriores rexedores locais, unha feira-Trevinatio- onde se mezclaban churras con merinas, por non dicir patas de elefantes facendo de sillas con venta de chourizos.
As perspectivas dos novos gobernantes pivotan sobre a triada de: eólicos, canteiras e estación de esquí. Pasando rápido por estes temas soamente dicir que precisamente na data de hoxe ven unha noticia na prensa galega de que “a Xunta de Galicia estuda reducir o número de aereoxeneradores dentro dos espazos de Rede Natura”. Ten miga a noticia, sempre se pensaba que dentro destes espazos protexidos non poderían poñerse eólicos, e agora veñen estes que reducen o número de muíños. Conclusión: antes non se podía poñer ningún, agora uns cantos, pero menos… ¡Estamos de cachondeo¡ E o ligo ca liña de alta tensión Trives-Serra da Aparecida. ¿Por qué en Cataluña e no Pais Vasco non hai parques eólicos e apenas se ven torretas de alta tensión? ¿non terán pouca luz cataláns e vascos?
Sobre o tema de canteiras, e dáme igual de cuarzo que de pizarra, os veciños de A Veiga, soamente teñen que botar unha ollada ao municipio veciño de Carballeda, afuracado de múltiples explotacións mineiras, e analizar a cantidade de poboación que estase a quedar vivindo nos pobos do concello ónde se ubican as canteiras. ¿É ese o futuro que pretenden os aspirantes a novos gobernantes para o pobo de A Veiga?
¿E que me din da pretendida estación de esquí? Se un dos máis notables esquiadores de A Veiga, é o propio Fernando Fernández, que coñece multitude de estacións de esquí, non o ve claro, qué imos facer logo? Supoñamos que a partires de hoxe, os cumes de Trevinca sempre terán neve e que os hipotéticos esquiadores deixasen de ir a estacións mellor comunicadas: Leitariegos, San Isidro… e que se instalasen en pobos como Ponte, Xares ou Vilanova… e que nos cumes só hai un edificio “básico”, ¿de ónde sairá tanta inversión como se necesita para desenrolar un mínimo proxecto de estación de esquí? Neste tema hai trampa. ¿Lémbranse da noticia de que a empresa inmobiliaria Martinsa-Fadesa tiña intención de facer pequenos adosados no entorno de Trevinca se a estación fose para adiante? Xa saben ónde está hoxe esa empresa e o peor é ónde están os seus traballadores.
A miña solidaridade con Fernando. E aparte do dito e “visto lo visto” eu deixo de ser montañeiro para pasar a converterme nun ecoloxista radical, que seguirá indo pola Veiga: a pasear, a durmir, a xantar, a disfrutar, a traballar, a por choupins, ….e que continuará recomendándolle aos seus amigos que visiten o concello.
Porque creo na rehabilitación integral dos pobos, no turismo rural, na central de biomasa, na apertura de spas, na gandería de montaña, nas súas xentes …enfín porque creo na Veiga, fágome e declárome ecoloxista radical. Non é necesario inventar. Poñan en valor o que teñen máis a man: os seus bosques, os seus lagos, a súa gastronomía, a súa paisaxe… esixan, reivindiquen, berren e sobre todo non deixen entrar o do trombón, porque ese si que é un radical.
Poñan en valor o que teñen. Saúdos.
Lolo, do Clube Pena Trevinca-Barco.

Nun recuncho das montañas máis orientais da provincia de Ourense atópase o fermoso concello da Veiga do Bolo. Arcadia feliz onde os escasos veciños só senten medo á chegada de infeccións. Os máis vellos aínda recordan, cren e contan como nos anos corenta a avaricia do crego da aldea de Curra, don Isidro de Castromarigo, propiciou a entrada da rabia ao gando debido a que vendeu as campás revestidas de prata da igrexa parroquial de san Miguel. Mais neste tempo non é o medo á gripe A o que os fai tremer. Nin tampouco o pantasma que segundo Marx recorría Europa. Agora padecen ante un novo virus: o “ecolóxicus radicalum”, que afecta principalmente aos concelleiros locais do PSdeG-PSOE .
Debátese entre algúns veciños de como erradicalo. Os máis oportunistas falan de aplicarlle o método cirúrxico da moción de censura. Mais esperan o momento de recibir autorización dos mancebos das boticas que a familia Baltar ten espalladas pola provincia. E é que os grandes almacenes Baltar Pumar para os clientes propoñen todo tipo de ofertas. Dende postos de traballo na Deputación ata polígonos industriais virtuais ou estacións alpinas sen neve para os máis ambiciosos. O gran ideólogo da familia Xosé Luis Baltar exhibe unha meritoria traxectoria. Dende que en 1990 fíxose cargo das presidencias da Deputación e do PP provincial non parou de traballar ata que a provincia deixou de ser a penúltima de España, en canto a renda dos seus habitantes, a ser a derradeira. Tras vinte anos de dedicación a tan alta tarefa aínda hai paisanos que nin llo agradecen.
Estre estes está o alcalde da Veiga, Fernando Fernández Yáñez, un home que puxo o empeño en combater de verdade os virus reais que empobrecen o municipio e que levan enquistados decenas de anos. Porque traballar contra do despoboamento, da dependencia, da emigración, dos intereses particulares por riba dos colectivos, e a favor dun futuro mellor para os veciños é padecer de ecoloxismo radical. Acusación da Agrupación Electoral independente, antigos socios no goberno municipal, que o honra. Máis cando está teledirixida dende as covachas do máis rancio caciquismo.
Porque nun grupo político onde a corrupción é mental antes de chegar a ser tanxible, insinúase xa previamente nas costumes e na linguaxe e acaba atacando os valores ¿éticos? dos seus compoñentes.

peidearNo ano 1751 apareceu anonimamente en Francia a primeira edición do profundo ensaio L’art de péter, e aclaraba do que ía co longo subtitulo Essai théori-physique et méthodique à l’usage de personnes constipées, des personnes graves et austères, des dames meáncoliques et de tous ceux qui restent esclaves du préjugé.
O libro é o máis interesante de certa tradición literaria francesa que fixo da escatoloxía (non confundir coa rama da teoloxía) un motivo máis para triunfar en certos salóns galantes do século das Lumières. Nunha sociedade chea de contradicións pre revolucionarias, centos de publicistas menores, dedicáronse a festexar á vida, a poñer en solfa os prexuízos sociais e relixiosos, e acabaron abrindo camiños polos que se colaría finalmente a triunfante Razón. O autor P. T. N. Hurtaut foi un deles e tiña trinta e dous anos cando publica A Arte de Peidear no que intenta facer do vento, dos gases, do ruído, da merda, do cheiro, da sucidade, unha experiencia da beleza ou cando menos unha ciencia. Por iso para o noso autor “mexar sen facer peidos é como chegar ata Dieppe e non ver o mar” ou “o que sae do cu hai que transformalo nun pracer”. Chega a catalogar sesenta e dous modalidades de peidos que fai da súa lectura unha entretida e agradable diversión. Tamén, aos que temos raiceiras rurais, axúdanos a rememorar multitude de ditos, piadas, argalladas, nas que participamos. Como non recordar os contos sobre do noso gran Amancio Fidalgo, natural de Chandoiro, que xa de neno interpretaba a Marcha Real dunha tacada e sen feder, e que a primeiros do século pasado competiu no Folies Bergère de París contra o lendario Joseph Pujol. Mais parece que foi derrotado, segundo as crónicas polo chovinismo do xurado, e porque Pujol interpretou a Marsellesa nunha nota máis alta o que fixo poñer aos espectadores firmes.
A Arte de Peidear, publicada por primeira vez en galego grazas ao esforzo de VeniasEdicións de Lugo, conta cunha excelente tradución do sempre innovador e sorprendente Básico Rodríguez. É de destacar que acompaña un extenso e meticuloso Glosario Escatolóxico do que a lingua ata de agora carecía. Xusta homenaxe á creatividade metafórica dos nosos labregos que recolleu con moito cariño e pouco nariz o estudoso Francisco Cobo.


No día das apegotas, o domingo 27 de decembro de 1959, o río Sil levouse por diante a ponte de san Fernando que comunicaba as dúas beiras do municipio do Barco. A comarca de Valdeorras, dividida de Este a Oeste polo río, volvía a contar só cos pasos seculares da Cigarrosa na Rúa-Petín, e o da Pontenova en Carballeda, amais das tradicionais barcas de Cobas, Quereño, Arnado e Valencia do Sil.
O proxecto da construción da ponte de san Fernando inscribíase dentro da estrada de Ponferrada a Ourense por Poboa de Trives, no Plan de Carreteiras de 1877, planificado polo primeiro Goberno da Restauración liderado por Cánovas del Castillo, baixo a dirección do Ministro de Fomento, Francisco Queipo de Llano. Recollía as ideas do anterior plan de 1864 que intentaba comunicar as comarcas que non disporían a medio prazo de transporte ferroviario. O seu trazado final obedeceu aos intereses do gran cacique comarcal do Partido Conservador, Manuel Quiroga Vázquez, dono da Casa Grande de Viloira, que condicionou a execución a que pasara pola beira do seu pazo. Unha máis das prácticas políticas da Restauración que levaban a aprobar multitude de estradas nos presupostos anuais mais sen consignación para construílas o que eternizaba o seu remate.
A ponte de san Fernando foi o traballo máis importante e complexo da sección da estrada comprendida entre A Ponte de Domingo Flórez, na raia de León, e a Rúa, que inicialmente licitouse en 1872 por 1.596.895,5 pesetas. Coa carreteira xa en obras, no ano 1879 subastouse igualmente a construción da ponte, saíndo de primeiras por 278.392,21 pesetas, quedando varias veces deserta a poxa. Finalmente adxudicouse por 317.629,97 pesetas, que se sobrepasaron durante a súa realización. O proxecto, realizado polo inxeñeiro de Ourense, Sebastián Martínez Risco, tiña unha lonxitude de 203 metros, sobre catro piares. Para a fábrica utilizouse pedra de granito arrancada dunha canteira do concello de Petín, sita por baixo da aldea de Seadur.
Tras anos de traballo inaugurouse no 1902. A apertura da estrada Ponferrada- Ourense, a nivel comarcal supuxo o declive e abandono do vello Camiño Real, asentado sobre una vía romana, que durante séculos posibilitara as comunicacións entre a meseta e Galicia. E a nivel local a desaparición do barcaxe do Porto da Barca, nucleo inicial do Concello, que ata ese momento facilitara as comunicacións entre Viloira e o Barco.
No río Sil, anualmente, danse grandes crecidas que a planificación hidroeléctrica da súa bacía logrou controlar a partires das derradeiras décadas do anterior século. O Sil, nunha cadencia aproximada de trinta anos, provoca grandes desfeitas e perdas. Xa no ano 1909 as enchentes provocaran múltiples danos e a morte dun veciño. As mesmas desgracias repetironse polo ano 1934, o que deu pé a unha brillante intervención do deputado Basilio Álvarez, do Partido Republicano Radical, no Congreso propoñendo destinar axudas inmediatas co fin de socorrer aos afectados.
O inverno do ano 1959 en xeral, e o mes de decembro en particular, foi dos máis chuviosos, dende que existen rexistros metereolóxicos. Só superado polo ano 1962. A chea do río causou grandes estragos en todo tipo de bens na bisbarra. No municipio do Barco a avaliación dos danos materiais deste temporal é moi importante para a época. O concello cifraba as perdas en bens públicos deste xeito: o corte da traída de augas en 200.000 pesetas; a caída dunha parte do muro na parte baixa da Praza Maior, 509.000 pesetas; o muro da Capitana 53.550 pesetas; a escalinata da fonte de San Roque 32.000 pesetas; o desprendemento do muro de contención do cemiterio 31.500 pesetas; os danos na ponte “María Elena” da Casa Grande de Viloira 207.000 pesetas; o regueiro de Coedo 90.000 pesetas; a defensa do barrio das Cortes 864.000 pesetas; o regueiro de Millarouso 175.000. Tamén valoraba en 15.000.000 de pesetas a destrución da ponte de san Fernando, que no seu esborrallamento arrastrou ao veciño da rúa de san Roque Manuel Conde (a) o monfortino. O cádaver atopouse ao cabo de varios meses río abaixo.
Aínda que a riada foi a causante da desfeita da ponte, por todo os veciños pescadores era coñecido que un piar, o máis preto da ribeira de Viloira, non estaba asentado sobre rochas, e que se sostiña sobre terreos de aluvión. O río cos anos furara por baixo del o que facilitou a súa inclinación provocando o desequilibrio dos arcos e a súa caída.
Na siguinte semana da desgracia, primeira do mes de xaneiro de 1960, o gobernador civil e xerifalte franquista, José María Quiroga de Abarca, realizou a correspondente visita pola comarca para lles dar “ánimos” aos veciños.
A falla da ponte nun primeiro momento remediouse cun paso de barcas militares levantado a mediados de xaneiro por un destacamento de pontoneiros do Exército na zona da Vada, que aos poucos días da súa construción tamén acabou arrastrado polo río. Tras articular un paso provisional con barcazas, os pontoneiros reconstruíron a ponte militar no mesmo lugar, ata que se instalou unha precaria pasarela sobre os restos da ponte de san Fernando. Feita por “Dragados y Construcciones” consistía en dous casteletes de perfís laminados soldados, situados en ambas as dúas beiras, unidos mediante cabos de aceiro dos que penduraba a pasarela propiamente dita, duns 100 metros de lonxitude e 1,5 metros de largo, aproximadamente, co piso de madeira e varandas metálicas. Mantívose en uso ata a inauguración da nova ponte.
Iniciouse a construción da nova ponte no ano 1962, aínda que a obra fora declarada como urxente polo Consello de Ministos o día 30 de decembro de 1959. Nun primeiro momento, ante a falta de consignación presupuestaría, utilizáronse recursos proveñentes do Plan de Axuda Americana, producto dos acordos sobre a utilización das bases militares polo exército yanqui firmados entre a administración Eisenhower e Franco.
Durante oito anos a empresa “Tierra y Hormigones” foi a encargada de facer as obras da ponte. Pola escaseza de materiais estivo paralizada durante varios períodos. Tamén traballou no novo trazado da estrada que tiña por finalidade apartala do núcleo de Viloira. Para iso foron expropiadas terras de labor da zona da Lagoa o que provocou grandes descontentos entre os labregos pola escasa valoración das propiedades. Finalmente a nova ponte entrou en servicio a mediados de 1970.
Ata hai ben poucos anos o Sil conservaba vivo o recordo, mantendo no cauce os piares da ponte de san Fernando. Mais a finais dos anos noventa a Administración Estatal, que tanto vela polos máis insignificantes restos arquitectónicos do pasado, desmontou os piares e vendeu as pedras que constituían parte da memoria colectiva e da historia material dos veciños e veciñas do concello do Barco, mentres os políticos locais de turno miraban para outro lado.
(A fotogalería do principio é produto da colaboración socios e non socios do Ateneo Republicano, que achegaron as imaxes: Sito, Toño e Chuski. E de Mari Carmen e Xaquín que fixeron a montaxe).

barco pirata turcoA primeiros de mes foi apresado nas augas do Océano Índico o pesqueiro Alakrana, atuneiro radicado en Bermeo que levaba unha tripulación de 32 mariñeiros. O incidente desatou un novo debate social e político con declaracións, acusacións e propostas que encobren unha gran operación de impostura e fariseísmo. Vólvese, como no mes de abril, tras o caso do “Playa de Bakio”, dende a patronal dos armadores, e dende a dereita política, intentar conseguir novas artimañas de protección dos pesqueiros que traballan na zona do Corno de África. Argumentan que xa non chegan as anteriores medidas postas en pé polo goberno de Rodríguez Zapatero: desprazamento de barcos da mariña de guerra que costa aos contribuíntes do Estado 75 millóns de euros anuais e que eles non están dispostos asumir; coordinación co resto das flotas dos países de Europa; e control do mar dende os satélites espías da OTAN. Esixen agora imperativamente poder embarcar pelotóns do exército acompañando as tripulacións, sabendo que o dereito marítimo internacional non o permite.
E todo iso porque dende un principio levan a iniciativa os propietarios dos pesqueiros que lograron introducir no discurso mediático a terribel figura, anclada no subconscente colectivo, dos piratas. Deste caldo comen as televisións e os periódicos que non paran de falar das reencarnacións de Barbarroxas, de Drakes, de Sandokanes, nas figuras desarrapadas dos “corsarios” somalís. Ocultan que os John Silver destes tempos son os depredadores dos recursos do mar. Os que aproveitando as vantaxes que supón a inexistencia dun Estado somalí esquilman os seus mares, que son a maior reserva de atún roxo do planeta, e que converten as súas augas no maior vertedoiro do lixo nuclear europeo. barco-pirata-interceptado
Porque ao contrario do que pasou en Canadá durante a guerra do fretán ou en Marrocos onde a UE tivo que chegar a acordos (dolorosos por ter que pagar centos de millóns de euros), nas augas somalís hai carta branca para roubar. Para pagar nóminas de 300 euros mensuais aos mariñeiros embarcados procedentes dos países do terceiro mundo (o Alakrana levaba oito indonesios, catro ganeses, tres senegaleses, dous de Malaisia, dous de Costa de Marfil, e un das Séichelles, xunto cos 16 españois). Para facerse ricos nun plis plas (180.000 toneladas sacan da zona os 24 atuneiros españois que representa unha media anual de 1.500 millóns de euros). Para desviar impostos coas bandeiras de conveniencia cara paraísos fiscais (o Alakrana tamén operaba baixo o pavillón das Séichelles). Para cobrar as inmensas subvencións da Unión Europea dedicadas á inacabable reconversión do sector pesqueiro.
A pesar do lavado de cerebro que intenta presentar a retención dos atuneiros como unha afronta ao honor nacional, e da intervención do xuíz Garzón, facendo de brazo executor dos Brazza, dos Leopoldo II, dos Rhodes e dos Graziani, dos nosos días, os “bucaneiros” somalís, que se auto chaman Garda Costeira Voluntaria de Somalia, o que intentan é recoller as migallas da riqueza natural que produce o seu país e que é saqueada sen miramentos diante dos seus ollos. Como ben declarou ao diario británico The Independent, un dos seus líderes: “Non somos piratas do mar. Os piratas son os pescadores que clandestinamente nos rouban os nosos peixes”.

benedicto(1)Decátome hoxe que o ministro de Asuntos Exteriores, Miguel Anxo Moratinos, invitou o papa a coñecer Santiago co motivo do Ano Xacobeo, que pola necesidade de encher os petos do Vaticano non pode rexeitar. O gremio da hostelería, cabilando no negocio, xa está a propoñer ao Concello que o faga gran comendador da Orde do Sagrado Fígado sen Mancha e cabaleiro da Vieira valeira. Como non é tolo de todo aproveitará a viaxe de volta, xa que toda a visita é de balde e a papo cheo, para levar os cántaros de viño, que necesita para oficiar, e que recolle dos bacelos que ten a medias con Paco Vázquez na Ribeira Sacra. O envexoso e gurteliano Feijoo anda a mercar as viñas extremeiras para levantar unha capela a san godello e santa mencía. Se non o credes, válgame deus, aí vai unha imaxe de Ratzinger traballando de incógnito e con ledicia na colleita da súa derradeira vendima.

feijooObsérvase dende os finais do anterior réxeme que nos medios crentes infiltrouse un groseiro materialismo. E é que o home pon por diante os bens materiais aos espirituais nesta e na outra vida. Mais o subconscente humano reacionou contra o racionalismo, o positivismo e o materialismo reinantes, e nunca como nos derradeiros anos buscou o home o que o redima da incredulidade e adición aos praceres sensuais, escondéndose nas sombras das novas seitas. Perdeuse a fe, négase a existencia de Deus, presúmese do progreso científico e técnico, faise escarnio da ignorancia e do escurantismo. Por outra parte búscanse demagogos, magos e adiviños aos que se lle da crédito sendo o ateísmo o norte da súa vida. Quizais nunca foi tan grande o nivel de impiedade e incredulidade como na actualidade.
Mais a comezos de ano deuse un feito providencial: o triunfo do noso Feixoiño nas eleccións galegas. Por todas partes fálase das curacións milagreiras no corpo social de Galicia que estenderon polo mundo mundial a fama do mozo célibe dos Peares. En poucos meses erradicou o desánimo e o materialismo que afogaba a comunidade. O idioma castelán está a renacer despois de sufrir durante catro anos un doloroso e exterminador xenocidio. O dialecto galego volve a ser considerado o mellor medio para entenderse coas bestas. Ao próximo Xacobeo acudirán ata as xentes do Magreb para reverenciar ao Santiago matamouros. A Cidade da Cultura acabarase para acoller os restos do gran prohome e fascista insigne, Fraga. Co novo concurso eólico os galegos teremos a electricidade de balde. Prohibirase a entrada as creses económicas poñendo unha fronteira na raia dos portos do Padornelo e a Canda. Crearase unha policía autonómica especializada na proteción das células biolóxicas. Declararanse bens comunitarios a defender todos os óvulos, os espermatozoides e os cigotos, e perseguirase aos masturbadores e as nenas preñadas que non queiran estar. E no colmo dos portentos gobérnase coa meta de apurrar o indulto do gran ideólogo nacional do alzheimer, o abade “Maligno” Conde.
Agora ben para levar a bo fin todo iso necesítase un permiso especial de parte do cardenal Rouco, convalidado pola prelatura persoal romana do Opus Dei. Á espera de que o aviso sexa posto no “Obsservatore Romano”, diario oficioso do Estado Vaticano, os conselleiros seguirán apremándose aos cilicios. Máis mentres non chega persistirán nestes, dende os grandes éxtases do 1 de marzo, certas neuroses de desexo na emulación do seu grande e providencial guía.

bodaDa “Revista Diagonal”
Martes 22 de septiembre de 2009. Número 109
Héctor Rojo Letón / Lucas Marco

Opacidad es la palabra más repetida cuando se habla de la fortuna que posee la familia real. Aunque algunas revistas internacionales la sitúan en torno a los 1.790 millones de euros, el presupuesto público le asignaba directamente 9 millones en 2009. Lo que contrasta con los numerosos negocios de sus más cercanos familiares.
La familia del rey Juan Carlos I hace sus negocios. Su yerno es consejero de Telefónica. Su hermana se centra en las empresas de lujo. Su primo hermano llena sus bolsillos con negocios de telecomunicaciones, autopistas y petróleo. Y la lista se amplía según descendemos en su árbol genealógico [ver parte inferior del artículo]. Pero al rey oficialmente no se le conoce ninguna otra empresa que la Jefatura del Estado.
Entonces, ¿cómo ha conseguido amasar una fortuna estimada por las revistas Forbes y Eurobusiness en 1.790 millones de euros? Diferentes libros y cargos públicos denuncian que los regalos recibidos y el uso de testaferros podrían acercarnos a la respuesta a esta pregunta. Por ejemplo, para su último yate Fortuna empresarios mallorquines sumaron una colecta, sugerida por el propio rey, de 2.600 millones de pesetas, según el periodista Matías Vallés, a lo que el Gobierno regional de Jaume Matas (PP) sumó 400 millones. Y así disfruta de sus veraneos, como cada año recogen las imágenes de la familia real en Mallorca. La mayoría compartidas con numerosos logos de conocidas empresas.
“Hay que tener cuidado con la estimación de Forbes porque incluía cosas del Patrimonio Nacional. A su nombre no encontramos nada legalmente. Incluso se le ha acusado e investigado por delitos financieros, como el cobro ilegal de comisiones y el robo de las obras de arte del Ducado de Hernani”, denuncia Iñaki Errazkin, autor de Hasta la coronilla. Autopsia de los Borbones.
La única forma de conocer sus ingresos públicos es rastrear los presupuestos. Directamente en 2009 recibió 8,9 millones. “Patrimonio Nacional destina unos 140 millones al mantenimiento de palacios y otras posesiones, seis millones del Ministerio de Administraciones Públicas son destinados para asesores, funcionarios de élite… Además, el parque móvil de unos 60 vehículos de alta gama corresponde al Ministerio de Economía y todos sus viajes corren a cargo de Defensa o Asuntos Exteriores”, explica a este periódico Antonio Romero, ex diputado de IU y coordinador de la Red de Municipios y Cargos Públicos por la III República.
Pero las cuentas no cuadran. Y nadie lo puede investigar. El artículo 56 de la Constitución establece que “la persona del rey es inviolable y no está sujeta a responsabilidad”. Incluso tras el nombramiento de un interventor de las cuentas reales en 2007, la Casa Real afirmaba que era “una decisión administrativa y burocrática adoptada por el rey para mejorar el funcionamiento interno de la institución, no tiene más trascendencia”.
“La Casa Real actúa como un verdadero paraíso fiscal, interpretan la disposición libre de su presupuesto, como que no tienen que dar explicaciones a nadie”, denuncia Romero. La falta de control por parte, incluso, de los propios organismos públicos, fue denunciado en abril ante el Tribunal de Derechos Humanos de Estrasburgo por Esquerra Republicana de Catalunya. Recientemente, Gaspar Llamazares (IU) tenía que ampliar una pregunta al Gobierno sobre si podía dar “garantías de que ningún recurso de la familia real esté en paraísos fiscales” a todas las instituciones del Estado. No era la primera vez que denuncias similares se hacían públicas. Patricia Sverlo recogía en Un rey golpe a golpe (Ardi Beltza, 2000) que tanto él como su familia tienen ahorrados 6.000 millones de pesetas en bancos suizos, por “si las cosas se tuercen en el Estado”.
Los escándalos económicos han salpicado en numerosas ocasiones a Juan Carlos de Borbón. Y han servido como indicios de los negocios en que podría estar involucrado. Durante los gobiernos de Felipe González, varios casos de corrupción fueron protagonizados por empresarios y personas de su máxima confianza: Javier de la Rosa, Manuel Prado de Colón y Carvajal, José María Ruiz Mateos o Mario Conde pisaron en varias ocasiones los tribunales. Una situación que vuelve a estar presente con la publicación en septiembre del libro de Conde, Memorias de un preso, donde relata los intentos del rey por frenar la intervención de Banesto y su posterior enjuiciamiento.
A ellos se suman nuevos episodios, aunque toquen más de cerca a su sucesor. A primeros de agosto era detenido Pepote Ballester por el escándalo del Palma Arena; y en este mes de septiembre Telma Ortiz, hermana de la princesa Letizia, era nombrada ‘a dedo’ subdirectora de Proyectos del Departamento de Relaciones Internacionales del Ayuntamiento de Barcelona (PSC e ICV).
Humildes comienzos
Desde su designación como heredero de Franco, el rey no ha dejado de incrementar su fortuna privada. Siempre se recuerdan los problemas económicos que tuvo su familia tras el exilio de Alfonso XIII. Pero todo cambió desde que Luis Valls Taberner (Banco Popular) empezara a administrar una “suscripción popular” para aportar liquidez con el apoyo de otros banqueros, muchos nobles y empresarios franquistas.
Posteriormente recogería el testigo José María Ruiz Mateos. Un hecho que utilizó para intentar protegerse de la Justicia cuando Rumasa le fue expropiada. Entonces denunció haber entregado mil millones de pesetas al monarca. La fortuna de Juan Carlos de Borbón y su familia ha continuado aumentado. Y de forma ‘discreta’. ¿Hasta cuánto? No lo sabemos, pero la cifra de 1.790 millones “nunca ha sido desmentida por La Zarzuela”, según se recogía en un escrito del coronel Amadeo Martínez Inglés al Parlamento en 2008, quien un año antes había publicado Juan Carlos I, el último Borbón. Las mentiras de la monarquía española.

IÑAKI URDANGARÍN
YERNO// Telefónica y deporte

Fue nombrado miembro del Comité Olímpico Español un mes después de abandonar el balonmano profesional. Más tarde, Urdangarín sería fichado como director de planificación y desarrollo de la empresa Octagon Esedos SL, dedicada a la promoción de espectáculos deportivos. También es administrador consejero de Motorpress Ibérica SA, editora de varias revistas de automovilismo, cuyo director ejecutivo es José Luis Samaranch Sáenz de Buruaga (pariente lejano de Juan Antonio Samaranch, presidente de honor vitalicio del Comité Olímpico Internacional). De hecho, Urdangarín y Samaranch Sáenz de Buruaga coincidieron en Octagon Esedos SL, de la que este último fue consejero. Además, el yerno del rey participó en Dentipartnes SL, Odont Mad SL, Sport e Rormacziones SL y Enveitg XXI SL. Urdangarín presidía el Instituto Nóos de Estudios Estratégicos pero se vio obligado a renunciar a su cargo tras la denuncia del PSOE según la cual el anterior Gobierno balear del ahora exiliado Jaume Matas (PP) abonó 1,2 millones de euros a la entidad presidida por Urdangarín por tres días de conferencias. Un mes y medio después el yerno del rey aterrizaba en Telefónica Internacional SA como administrador consejero. Telefónica tendía (más) puentes con la monarquía española: en 2003, Fernando Almansa, ex jefe de la casa real pasó a ser miembro de su consejo de administración. Tras el fichaje, Urdangarín se fue a Washington con la infanta Cristina De Borbón y Grecia (directora del área social de la Fundación La Caixa) y su prole, con un sueldo de un millón de euros anuales gentileza de la antigua compañía pública. También es administrador único de la empresa de asesoría y consultoría Aizoon SL, creada en 2003. Sin embargo, los ingresos de su empresa, afincada en Barcelona, resultan más bien modestos (700.000 euros en 2007) frente a los más de 58 millones ingresados por Motorpress Ibérica SA el mismo año. Por no hablar de Telefónica Internacional SA, que, en 2004, tuvo más de 6.000 millones de ingresos.

PILAR DE BORBÓN Y BORBÓN
HERMANA // Joyas de lujo e inversiones inmobiliarias

La duquesa de Badajoz figura como administradora de hasta nueve empresas. Es presidenta y consejera delegada de Labiernag 2000 SA, sociedad inmobiliaria de capital variable (SICAV), en la cual dos de sus hijos, Bruno Alejandro y Beltrán Ataúlfo, además del abogado Fernando Herce Meléndrez, figuran como administradores consejeros. Además es administradora única de San Jacobo SL, una empresa que desde 1967 alquila “bienes inmobiliarios por cuenta propia”. También fue administradora única de Labiernag SL, dedicada a la especulación inmobiliaria y extinguida en 2004. La hermana del rey también es administradora solidaria de Plusfondo Renta Fija, Fondo de Pensiones y administradora consejera de Plusfondo Dos, Fondo de Pensiones. Fue consejera de la extinta agencia de viajes Boga SA. Pilar de Borbón también está presente en dos empresas dedicadas a los productos de lujo: Vendome LG Ibérica SA y Richemont Ibérica SL, la filial española de la Compagnie Financière Richemont, una entidad suiza fundada por el millonario sudafricano Anton Rupert y que actualmente es propietaria de varias empresas de lujo. Como administradora consejera de Richemont Ibérica comparte puesto con el ex primer ministro portugués Mario Soãres y con el abogado español Juan Antonio Cremades Sanz Pastor, perteneciente a una importante familia del Opus Dei. Esta sociedad mercantil obtuvo unos ingresos de explotación en 2004 de más de 70 millones de euros.

MARÍA DE BORBÓN Y DE ROJAS
HIJA DE ALFONSO DE BORBÓN // Paisajes y jardines

La marquesa de Bosh de Ares, hija de Alfonso de Borbón y de Caralt, creó en 2006 Belvento Solare SL, una empresa madrileña dedicada al “asesoramiento y prestación de servicios de administración, explotación, abastecimiento, promoción construcción y suministro de complejos e instalaciones turísticos”, de la cual es directora ejecutiva y administradora única.

CARLOS DE BORBÓN DOS SICILIAS
PRIMO HERMANO // Telecomunicaciones y autopistas

Consejero y accionista de Grupo Dragados, Inmobiliaria Urbis (junto al ex alcalde de Madrid José María Álvarez del Manzano, entre otros), CEPSA, Viajes Marsans SA y la Sociedad Española de Acumulador Tudor, entre otras. También preside la sociedad familiar Dehesa de la Higuera SA, constituida en 1957 y dedicada a la “explotación de fincas rústicas”, cuyos administradores comparten el mismo apellido. Carlos es administrador consejero de Telvent Git SA, una empresa de telecomunicaciones creada en 2000 y con unos ingresos de explotación en 2004 de casi 300 millones, y del Grupo Thyssenkrupp SL, que agrupa a las empresas en España del holding alemán ThyssenKrupp AG con una facturación cercana a los 1.700 millones. Finalmente, también figura como administrador consejero en la empresa concesionaria del Estado Iberpistas SA, dedicada a la gestión de autopistas. El ex alcalde de Madrid y Carlos de Borbón coinciden en Iberpistas SA, con unos ingresos en 2007 de 122 millones.

ALFONSO DE BORBÓN Y ESCASANY
PRIMO SEGUNDO // Negocios inmobiliarios y seguros

El primo segundo del rey Juan Carlos preside Ahorro Familiar SA, del Grupo asegurador AXA (de cuya filial AXA Aurora Ibérica es consejero). También es presidente ejecutivo de Ildefonso SL y de Keka SL, una sociedad familiar de gestión y administración de la propiedad inmobiliaria cuyo director ejecutivo y consejero delegado es su hermano Francisco de Borbón y Escasany. Es consejero delegado de la empresa de “alquiler de inmuebles” Gilgamesh Inmoinversión SL, creada en 1976 y que pertenece a Endiku Inversiones SL. En ambas figuran como consejeros delegados varios de sus familiares. Además fue consejero de ZRZ SL, pero ahora pertenece al Grupo Lar Inversiones Inmobiliarias. Preside Data Rent SA, que desde 1985 se dedica al alquiler de equipos informáticos. Su hijo, Alfonso Nicolás de Borbón Yordi, preside Servicios Integrales de Informática y Comunicaciones SA y es consejero de Teleconect Comunicaciones SA. Además de director ejecutivo y administrador único de Cobra Sky SL, una empresa dedicada desde 2005 al “asesoramiento y administración de empresas”.

FRANCISCO DE BORBÓN Y ESCASANY
PRIMO SEGUNDO // Negocios inmobiliarios y equipos sanitarios

El primo segundo del rey ocupa varios puestos ejecutivos en las empresas familiares, tales como Keka SL, que tuvo unos ingresos en 2007 de más de 900.000 euros. Es el principal accionista de Polaris Inversiones Inmobiliarias y Financieras SL. También es consejero delegado de Ahorro Familiar SA (Grupo AXA) y presidente de Internacional de Equipos Sanitarios SA (con unos ingresos en 2007 de casi 15 millones de euros). Francisco de Borbón y Escasany también preside Vapor SA (dedicada al comercio de maquinaria y equipos industriales) y es administrador solidario y director ejecutivo de Compañía Médica y Educacional de Sevilla SA, una empresa constituida en 1997 dedicada al material sanitario. Además, preside Walltech Spain SL, una empresa dedicada a la compra-venta inmobiliaria. Como administradores consejeros figuran su hijo (del primero de los tres matrimonios que ha tenido el primo segundo del rey) Francisco de Borbón von Hardenberg y el empresario ecuatoriano Isidro Romero Carbo. Finalmente también es administrador único de Kingnoi SA, creada en 1988.

PEDRO JUAN DE BORBÓN
SOBRINO SEGUNDO // Agrocinegética

El sobrino segundo del rey es consejero delegado de Gesytec Ingenieros SL y administrador solidario de Rural Advices SL. Ambas cuentan prácticamente con los mismos administradores y se dedican a la “prestación de servicios técnicos agrícolas”. El duque de Noto estudió ingeniería de montes y está a cargo del cuidado de la finca familiar La Toledana, situada en Ciudad Real. De hecho, es director ejecutivo y administrador único de Agrocinegética Borbón SL, creada en 1996. Figuraba como administrador único de Perdicampo SL, una empresa constituida en 1999 que cuenta actualmente con Francisco Garmendia Ugartechea como director ejecutivo.

ALFONSO DE ORLÉANS-BORBÓN
PRIMO HERMANO DE ALFONSO XIII // Automovilismo

Este Borbón es nieto de Isabel II y primo hermano de Alfonso XIII y está inmerso en el mundo del automovilismo. Piloto de carreras, también es el propietario y administrador único de AOB Racing Engineering SL, la empresa gaditana con la que ha ganado varios títulos automovilísticos.

TERESA DE BORBÓN DOS SICILIAS
PRIMA HERMANA// Bodegas en la Ribera del Duero

Su prima hermana preside San Dimas SL y es propietaria de las Bodegas Tarsus, en la Ribera del Duero. La empresa familiar Navamayor SA, en la que participa su hijo Rodrigo, gestiona las bodegas. Ambas, administradas por su marido, Íñigo Moreno de Arteaga, marqués de Laula. Por otra parte, su hija, Clara Moreno de Borbón, es administradora única de Salubre Consulting SL, una sociedad dedicada al asesoramiento empresarial.

ÁLVARO Y BEATRIZ DE ORLEANS-BORBÓN
DESCENDIENTES DE ALFONSO XIII // Golf y vino

Beatriz de Orleans-Borbón Álvaro de Orléans-Borbón y Parodi Delfino, con tratamiento de príncipe, es vicepresidente de La Ballena SA y de Alcalá del Sur SA, una empresa constituida en 1976 dedicada a la promoción inmobiliaria, que cuenta con Rafael Atienza Medina, marqués de Salvatierra, como administrador consejero. También es vicepresidente de un exclusivo club de golf abierto desde 2007 en Rota (Cádiz). Costa Ballena Club de Golf SA está presidido por su hermana Beatriz de Orléans- Borbón y Parodi Delfino y tuvo más dos millones de ingresos en 2007. El hermano es vicepresidente de Costa Ballena Resort SA (su hermana es administradora consejera). Ambos comparten puestos ejecutivos en varias empresas. Álvaro es director ejecutivo de la Compañía Agrícola Torrebreva SA y presidente de Iniciativas Turísticas Costa Noroeste SL, Torrebreva SA, Torremesa SA. En estas cinco empresas, que suman unos ingresos en 2007 de 17 millones de euros, Beatriz figura como administradora consejera. Álvaro también es presidente de Bodegas de los Infantes de Orléans- Borbón SA, constituida en 1953 y dedicada a la “crianza y venta de vinos, brandies y licores”. Según explica la web de esta empresa, en San Lúcar de Barrameda (Cádiz), en 1849 Antonio de Orléans, duque de Montpensier, hijo del rey Luis Felipe de Francia, se instaló en la localidad gaditana tras descubrirla durante un viaje de placer.

ALFONSO DE BORBÓN Y PÉREZ PULGAR
PRIMO HERMANO

Descendiente de Felipe el Hermoso y primo de Juan Carlos, Alfonso de Borbón y Pérez del Pulgar es el principal accionista y consejero delegado de Concesionarios del Sur SA y Surdaf Motor SA, ambas en Alcalá de Guadíira, y de Camebe SA (Sevilla). Asimismo posee la finca Rompezapatos (dedicada al cultivo del olivar) y es accionista de Covisa Automoción SA, un concesionario situado en Córdoba.

VICTORIA DE BORBÓN
PRIMA SEGUNDA

La princesa Victoria de Borbón Dos Sicilias y de Orléans, hija menor del infante Carlos de Borbón y de la princesa Ana de Orléans, está casada con el armador griego Markos Nomikos. Es directora ejecutiva y administradora única de La Hispánica Estudios de Paisajismo SL, sociedad mercantil dedicada al “estudio del paisajismo y diseño de jardines” constituida hace seis años en Madrid.

nin Hai escasamente dous meses a “Asociación para la Recuperación de la Memoria Histórica” (ARMH) daba cos restos do ex alcalde e tenente alcalde do Barco durante a Fronte Popular, Manuel Blanco Pascual. Fora fusilado en xullo de 1940 nos arredores da aldea de Lomba, na Cabreira leonesa, polo exército franquista.
blanco
Blanco Pascual, fotógrafo de profesión, era militante do Partido Comunista e responsable da organización no Barco cando os militares deron o golpe de xullo do 36. Natural de Lleida, establecérase profesionalmente en Valdeorras, onde tiña parentes, no ano 1927, tras retornar da emigración cubana. Durante os primeiros anos da República, militara no grupo trotskista Oposición Comunista de España (na foto grande atópase, detrás de Andreu Nin no primeiro congreso da organización en 1932, onde participou como delegado da organización en Galicia). Tras organizar a resistencia da comarca ao avance dos militares e falanxistas, o día 21 de xullo con varios veciños e en camións intenta chegar a conca mineira asturiana. Un enfrontamento coa Garda Civil en Villadepalos levouno a entouparse na Cabreira. Logra pasar a Asturias a escasos días da derrota dos mineiros asturianos. Tras a caída do fronte do norte volve á comarca e intégrase nos grupos de fuxidos que agruparan Manuel Girón e Manuel Álvarez “O Bailarín”, nas terras da parte occidental de León e do oriente ourensán.
A recuperación dos restos humanos pon fin a unha das grandes incógnitas que quedaban por pechar na historia da República e a posguerra en Valdeorras, e nos aboca a esixir ao Concello a organización dun recoñecemento público dun home que defendeu, ata pagar coa vida, os intereses das clases máis desfavorecidas da sociedade.
Aínda que o Ateneo Republicano organizou a mostra “Memoria dun tempo, memoria dunha xente”, primeira exposición pública da súa obra fotográfica, no ano 2007, traballará para que o Concello do Barco nomee unha rúa co seu nome. Qué mellor maneira de preservar a memoria dun veciño exemplar e loitador antifranquista que por riba deixounos as mellores imaxes do noso pasado colectivo?

aniversarioVai para cem anos, em 5 de Outubro de 1910, uma revolução em Portugal derrubou a velha e caduca monarquia para proclamar uma república que, entre acertos e erros, entre promessas e malogros, passando pelos sofrimentos e humilhações de quase cinquenta anos de ditadura fascista, sobreviveu até aos nossos dias. Durante os enfrentamentos, os mortos, militares e civis, foram 76, e os feridos 364. Nessa revolução de um pequeno país situado no extremo ocidental da Europa, sobre a qual já a poeira de um século assentou, sucedeu algo que a minha memória, memória de leituras antigas, guardou e que não resisto a evocar. Ferido de morte, um revolucionário civil agonizava na rua, junto a um prédio do Rossio, a praça principal de Lisboa. Estava só, sabia que não tinha qualquer possibilidade de salvação, nenhuma ambulância se atreveria a ir recolhê-lo, pois o tiroteio cruzado impedia a chegada de socorros. Então esse homem humilde, cujo nome, que eu saiba, a história não registou, com uns dedos que tremiam, quase desfalecido, traçou na parede, conforme pôde, com o seu próprio sangue, com o sangue que lhe corria dos ferimentos, estas palavras: “Viva a república”. Escreveu república e morreu, e foi o mesmo que tivesse escrito: esperança, futuro, paz. Não tinha outro testamento, não deixava riquezas no mundo, apenas uma palavra que para ele, naquele momento, significaria talvez dignidade, isso que não se vende nem se deixa comprar, e que é no ser humano o grau supremo.
- Do blog: “O Caderno de Saramago”

Older Posts »